Men neme: een wijk die tot de allerarmste van Nederland hoort en waar mensen die tot tientallen nationaliteiten behoren, onderdak hebben gevonden. Daarbij: de gemeente Rotterdam die de wijk wil aansluiten op een warmtenet, plus een gedreven programmamanager, een enthousiaste VvE-begeleider én een flink aantal betrokken bewoners. Dat geheel gecombineerd met vertrouwen en de wil om samen te werken met de woningcorporatie en het energiebedrijf. Het resultaat mag er zijn: de wijk Bospolder-Tussendijken, waar ook 15 VvE-complexen staan, wordt aangesloten op het warmtenet. En praktisch iedereen is tevreden. Ook al omdat de energiekosten niet omhoog gaan.
Hoe de betrokkenen tot dit succes zijn gekomen is te zien in de documentaire De ‘Methode BoTu’, die op 11 november 2025 in première ging. Wethouder Chantal Zeegers kwam daarin ook aan het woord: “Ik ben zo trots op wat bereikt is met bewoners, marktpartijen, de woningcorporatie, maatschappelijke organisaties en de gemeente. Dit moeten we uitrollen over heel Rotterdam - en eigenlijk over heel Nederland!”
Dat het zo eenvoudig niet is weten Anne-Marie Verheijen (programmamanager Aardgasvrij bij de gemeente Rotterdam) en Julia Hevemeyer (procesbegeleider VvE’s bij VvE010) maar al te goed. Niet voor niets werken ze - samen met woningcorporatie Havensteder en energiebedrijf Eneco - al zeven jaar aan het project.
Sociale transitie
Anne-Marie: “Maar al te vaak ligt de focus op de techniek en wordt de sociale transitie over het hoofd gezien. Natuurlijk ging het ook in deze wijk om de zoektocht naar het beste alternatief voor aardgas. Dat alternatief lag voor de hand: de hoofdleiding van de stadsverwarming ligt vlakbij Bospolder-Tussendijken. Bovendien wilde Havensteder de komende jaren meer huurwoningen aansluiten op stadsverwarming. Maar om het vertrouwen én de betrokkenheid van de bewoners te winnen, was veel meer nodig. Er was bijvoorbeeld een belangrijke rol weggelegd voor De Verbindingskamer. De medewerkers gingen letterlijk langs alle 1.500 deuren met als eerste vraag de meeste simpele: ‘Hoe gaat het met u?’ Die vraag was - zoals al snel bleek -nog niet vaak aan de bewoners gesteld. Toen het proces eenmaal op gang kwam, konden ze altijd terecht in een van de ‘Warme huiskamers’, plekken van samenkomst die door bewoners zelf worden georganiseerd. Het bereik was daardoor honderd procent.”
VvE-complexen
Bospolder-Tussendijken kent huur- en koopwoningen. Een deel van die laatste groep is onderdeel van een groot of klein VvE-complex. VvE010 voerde alle ‘portiekgesprekken’ en checkte de organisatiestructuur. Met name de inschrijving bij de Kamer van Koophandel en het vormen van een bestuur bleken niet vanzelfsprekend. Als dat niet geregeld is, kan de VvE geen contracten afsluiten. Door de tussenkomst van VvE010 was de basis op orde, zodat de VvE’s konden gaan functioneren.
“In het begin was er bij de energieleverancier nog weinig aandacht voor de VvE’s”, zegt Julia. “En ontbrak specifieke VvE-kennis. Zo wilde het energiebedrijf zakelijke contracten met de VvE’s afsluiten, maar wij zien de VvE als een organisatie van leken die de risico-afweging niet kan maken. Het is sowieso al een complexe zaak om de VvE-gebouwen op een warmtenet aan te sluiten en dan heb je ook nog de individuele eigenaars die besluiten of ze wel of niet willen worden aangesloten. Soms wil de bovenbuurman wel, maar weigert de onderbuurman toegang. En voor de energieleverancier was het nodig dat minimaal 50 procent van de bewoners mee zou doen. De tijdlijnen strookten ook lang niet altijd met de planning van de VvE. Al met al heeft het zeker een jaar gekost om kennis te maken met alle VvE’s én om goede afspraken te maken. Het is absoluut aan Anne-Marie te danken dat die tijd ook genomen werd.”
Investeringen
Anne-Marie: “Havensteder heeft per woning € 30.000 geïnvesteerd voor de aansluiting (incuslief o.a. een inductie-kookplaat en gratis pannen voor alle bewoners). Dat was voor eigenaar-bewoners natuurlijk veel te duur. Woningeigenaren in een deel van de gebiedsaanpak aardgasvrij in Bospolder-Tussendijken hebben van de gemeente Rotterdam een financieel aanbod ontvangen om over te stappen op stadsverwarming. Met dit financiële aanbod konden eigenaar-bewoners in het betrokken gebied hun woning voor € 1.500 laten aansluiten op stadsverwarming. Dat is ongeveer de prijs die je ook voor een nieuwe cv-ketel betaalt. Dat de prijs zo laag kon blijven, komt door de forse subsidies van het Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie (NPLW).”
Warmteperikelen
Tijdens de energiecrisis zagen degenen die aangesloten waren op stadsverwarming hun energieprijzen stijgen: de prijs voor warmte was wettelijk nog aan de gasprijs gekoppeld. In Bospolder-Tussendijken is geregeld dat de bewoners voor warmte inderdaad niet meer betalen dan ze voor aardgas kwijt zouden zijn geweest.
Julia: “In het begin dachten we nog dat de verduurzaming van de VvE-complexen gelijktijdig met de aansluiting op het warmtenet zou worden aangepakt. Dat bleek een brug te ver. Alle aandacht moest uitgaan naar de werkzaamheden rond de aanleg van stadswarmte. Nu die grotendeels zijn afgerond, komen VvE’s terug met de vraag of ze alsnog gebruik kunnen maken van het aangeboden energieadvies. In andere gevallen nemen ze zelf maatregelen waarbij ze worden begeleid in het aanvragen van de subsidies. Ook in dat proces speelt communicatie een cruciale rol. Hoe benader je de diverse doelgroepen; welke stijl hanteer je (en welke taal); moet je de snelheid aanpassen aan de situatie? Het belangrijkste is dat mensen zich serieus genomen voelen.”
Julia: “Het is lastig om duidelijk te maken dat het om een collectieve opgave gaat. Ook bij VvE’s! We weten allemaal dat het voordelig is als je zaken collectief aanpakt, maar dat betekent ook dat je soms anderen iets moet ‘gunnen’, terwijl je je eigen voordeel niet direct ziet.”
Betaalbaarheid
Het systeem werkt op warmte die vrijkomt bij de Afval Verbranding Rijnmond (AVR) in de Rotterdamse haven. Door het gebruik van die warmte is de CO2-uitstoot per woning met 60 procent verminderd, maar dat is natuurlijk een abstract gegeven voor de bewoners. Anne-Marie: “Daarom moesten we hen continu betrokken houden. Dat is zelfs tijdens de coronacrisis én de energiecrisis gelukt!
Het belangrijkste was het wegnemen van de zorgen rond de betaalbaarheid. De overeenkomsten die worden afgesloten, mogen geen ruimte voor discussie laten. De bewoners mogen geen pijn in hun portemonnee voelen, want ze hebben het vaak al moeilijk genoeg. En je moet laten zien wat ze terugkrijgen voor een hele tijd overlast. De straat ligt natuurlijk wel een tijd open en de woningen moeten bereikbaar blijven. Dat is een hele klus.”
Het verhaal van de eigenaar van een APK-station spreekt in dat opzicht boekdelen. “Ik was bang dat ik niet bereikbaar zou zijn en dat mijn klanten weg zouden blijven. Dat heb ik gemeld bij het team. De gemeente heeft mij nu verteld dat ik moet laten zien welke schade ik heb geleden. Die wordt dan gecompenseerd.”
“We zijn heel praktisch aan de slag gegaan”, vertellen een trotse Anne-Marie en Julia. “Doordat we heel gericht met alle bewoners hebben gecommuniceerd, gaan we het project komende zomer succesvol kunnen afsluiten, volgens het tijdsschema!”
Warmtenetwerk Award naar Gebiedsaanpak Bospolder-Tussendijken Aardgasvrij
Op 20 november 2025 is tijdens het Warmtecongrestival de eerste Warmtenetwerk Award uitgereikt. Via een openbare stemprocedure had iedereen - na een selectie door een vakjury - kunnen stemmen op zijn of haar favoriete finalist. Op het grote scherm verscheen de naam Team Gebiedsaanpak Bospolder-Tussendijken Aardgasvrij; de winnaar van de award.
Dit artikel is overgenomen uit VvE Magazine, februari 2026
Kijk voor meer informatie op de themapagina Aardgasvrij.
