In Rotterdam is de situatie rond netcongestie aan het veranderen, waarbij de prioritering van netaansluitingen wordt aangescherpt vanwege de schaarste. Door de aanhoudende krapte op het stroomnet (m.u.v. de Maasvlakte) komen vanaf 1 juli 2026 álle bewoners, bedrijven en andere elektriciteitsgebruikers die een nieuwe of zwaardere aansluiting aanvragen, op een wachtlijst terecht. Nieuw is dat bewoners en bedrijven met een kleinverbruiksaansluiting nu ook op de wachtlijst komen. Wat betekent netcongestie nu voor Rotterdamse VvE's en appartementen? En wat is het eigenlijk? In een Q&A leggen we het uit.
Q: Wat is netcongestie?
A: Netcongestie houdt in dat de vraag naar of het aanbod van stroom op een specifiek moment groter is dan de hoeveelheid die het stroomnet tegelijkertijd kan transporteren en het elektriciteitsnet overbelast raakt. Er zijn twee vormen:
- Afnamecongestie: hierbij is de vraag naar stroom groter dan wat het net kan leveren;
- Terugleveringscongestie: hierbij wordt er meer stroom teruggeleverd dan het net aankan.
Q: Hebben we in Rotterdam last van beide vormen van netcongestie?
A: Vooralsnog is alleen sprake van afnamecongestie. Hoewel Rotterdam momenteel geen terugleveringscongestie kent, is het belangrijk om voorbereid te zijn op toekomstige ontwikkelingen. Denk hierbij aan duurzame energie lokaal opwekken én gebruiken, bijvoorbeeld met zonnepanelen en slimme apparaten.
Q: Hoe beïnvloeden zonnepanelen netcongestie?
A: Zonnepanelen verminderen de belasting op het elektriciteitsnet doordat er lokaal energie wordt opgewekt. Echter, op zonnige dagen kan het net overbelast raken als er veel stroom wordt teruggeleverd. Het is daarom extra belangrijk om stroom ook te gebruiken op deze momenten, bijvoorbeeld door het opladen van elektrische auto’s en het verwarmen van huizen.
Q: Wat zijn mogelijke oplossingen om netcongestie te verminderen?
A: Het is altijd goed om het elektriciteitsnet slimmer te benutten. Dat kun je doen door zoveel mogelijk energie te gebruiken op momenten dat het minder druk is op het net: overdag tot 16.00 uur of ’s avonds na 21.00 uur. Zet bijvoorbeeld de wasmachine aan tijdens deze uren of laad je auto dan op. En als je zonnepanelen hebt is het slim elektriciteit zo veel mogelijk te gebruiken in de uren dat de zon schijnt. In sommige gevallen kan opslag van stroom met batterij uitkomst bieden. Als burger heb je doorgaans een kleinverbruiksaansluiting. Deze aansluitingen krijgen vanaf 1 juli 2026 ook te maken met netcongestie als ze een aanvraag doen voor een verzwaring of een nieuwe aansluiting. Echter, ook op een ‘oudere’ 1 fase aansluiting kan met de juiste apparaten goed verduurzaamd worden.
Q: Heeft netcongestie invloed op onze VvE of op mijn appartement?
A: VvE's (én woningen) hebben meestal een kleinverbruiksaansluiting en daar heeft de netcongestie tot 1 juli 2026 nog geen invloed op. Woningen die vóór 1 juli 2026 een verzwaarde aansluiting aanvragen krijgen deze toegekend. Alleen als een VvE een grootverbruiksaansluiting (>3x80 ampère) wil aanvragen of deze al heeft maar de capaciteit wil vergroten, komt de VvE ook in de periode tot 1 juli 2026 op een wachtlijst bij Stedin te staan.
Dat betekent dat zelfs bij individuele wijzigingen binnen appartementen het dus verstandig kan zijn om je als VvE gezamenlijk te oriënteren en inzicht te krijgen in de huidige belasting van de capaciteit van het stroomnet in de VvE. Dit kan bijvoorbeeld gaan spelen als huishoudens overstappen van koken op gas naar koken op inductie. Kijk bijvoorbeeld op de Stroomnetchecker of informeer bij Stedin wat de mogelijkheden zijn.
Q: Wat is het verschil tussen kleinverbruik en grootverbruik bij elektriciteit?
A: Je bent een kleinverbruikklant als:
- Je elektriciteitsaansluiting niet groter is dan 3x80 Ampère;
- Je facturen alleen van jouw energieleverancier ontvangt en niet van Stedin.
Als grootverbruikklant heb je dus een elektriciteitsaansluiting met een aansluitwaarde groter dan 3 x 80 Ampère.
Q: Hoe komt een VvE erachter welk type aansluiting zij heeft?
A: De aansluiting van een VvE (of het gebouw) staat vermeld op:
- De jaarafrekening van de netbeheerder (Stedin in Rotterdam);
- De factuur of portal van de energieleverancier;
- Of kan worden opgevraagd bij de netbeheerder via de aansluitingenkaart van Stedin (hiervoor heb je een adres of EAN-code nodig van het pand).
Q: Is een grootverbruiksaansluiting alleen bij collectieve aansluitingen aan de orde?
A: Niet per se:
- Collectieve installaties, zoals een centrale warmtepomp, collectieve EV-laadpleinen of een zonnepark op het dak, vragen in sommige gevallen om een zwaardere aansluiting;
- Individuele appartementen met hun eigen kleinverbruiksaansluiting blijven meestal onder die grens, maar er zijn mogelijk uitzonderingen.
Q: Wat als meerdere appartementen tegelijk overstappen op warmtepompen?
A: Dan kunnen er mogelijk risico's ontstaan:
- Overbelasting van het gebouw- of straatnet;
- Individueel is geen verzwaring van de aansluiting nodig, maar collectief kan de totale belasting per gebouw oplopen;
- In sommige flats is de bestaande infrastructuur daar niet op berekend (denk aan oude meterkasten of onvoldoende hoofdleiding);
- Stedin kan dan beperkingen opleggen of aanpassingen vragen aan de hoofdverdeler.
Kortom, zelfs bij individuele overstappen kan het dus verstandig zijn om je als VvE gezamenlijk te oriënteren en inzicht te krijgen in:
- De huidige belasting;
- De toekomstige gezamenlijke energievraag;
- Of een verzwaring van de collectieve infrastructuur nodig is;
- Vraagt dit extra stroom?
Q: Kan onze VvE laadpalen aanleggen (en zo ja hoeveel) als er sprake is van netcongestie?
A: Ja, dat kan en is afhankelijk van de huidige netaansluiting van de VvE. Met een tool op de website VvE-laden kun je uitrekenen wat er mogelijk is. Deze tool geeft inzicht in de mogelijkheden van jouw VvE voor het plaatsen laadinfrastructuur, afgestemd op de specifieke situatie. De tool houdt rekening met de huidige netaansluiting, stroomverbruik en toekomstplannen van de VvE.
Op de website van de gemeente Rotterdam is meer informatie te vinden over de impact van netcongestie op de regio.
