Rotterdam maakt vaart met optoppen: nieuwe woningen op bestaande daken. Met 18,5 km² platte daken biedt de stad potentieel voor duizenden extra woningen binnen de stad, gecombineerd met verduurzaming van bestaande gebouwen. Dankzij versoepeld beleid en een optopregisseur zijn al tientallen optopwoningen gerealiseerd of in aanbouw, zoals bij woningcorporatie SOR. Voor VvE's opent binnenkort het 'VvE Optoploket Rotterdam' waar ze terecht kunnen voor een eerste haalbaarheidsonderzoek.
Beleid simpeler en goedkoper
Optoppen was complex en duur. De gemeente stelde anderhalf jaar geleden een optopregisseur aan om dit te versnellen. Het beleid is versoepeld:
- Afwijken van de autoparkeernorm is makkelijker
- Minimale woninggrootte is verlaagd/verkleind
- Welstandsregels voor optoppen staan duidelijk in de nieuwe welstandsnotitie
- Optoppen krijgt een plek in de omgevingsvisie voor snellere vergunningen
Voor betaalbare woningen is de vergoeding aan de gemeente nu afgeschaft. De gemeenteraad heeft dit recent besloten. Optoppen wordt zo haalbaarder voor initiatiefnemers zoals corporaties, VvE's en ontwikkelaars.
Concrete projecten in volle gang
Mede door deze veranderingen komen er steeds meer optopwoningen bij. Woningcorporatie SOR leidt met projecten zoals Klapwiek (44 seniorenwoningen), Noordschans (7 appartementen) en Meyburg (12 woningen). Grotere plannen volgen in Katshoek (ZOHO) en Westblake, waar optoppen samengaat met transformatie.
Wethouder Chantal Zeegers (Klimaat, Bouwen en Wonen): "We zetten grote stappen met optoppen in Rotterdam. Door beleid te versoepelen, samenwerking te versterken en concrete projecten van de grond te krijgen, maken we onze stad slimmer, duurzamer en toekomstbestendig. Met het afschaffen van de bijbetaling voor het betaalbare segment, leggen we bovendien de rode loper uit voor initiatiefnemers."
VvE's ondersteunen bij optoppen
Voor VvE's (Verenigingen van Eigenaars) blijft het proces lastig door lange besluitvorming. De gemeente en provincie Zuid‑Holland geven stichting VVE-010 opdracht om VvE's te helpen: van haalbaarheidscheck tot realisatie, inclusief de koppeling met verduurzaming en onderhoud. Dit jaar start VVE-010 met het ‘VvE Optoploket Rotterdam’. Deze wordt nu opgestart en zal eind mei openen. Het Optoploket helpt VvE's om op een laagdrempelige manier te onderzoeken of optoppen kansrijk is voor hun gebouw.
Leer‑werktafels voor meer woningen
Samen met corporaties, bouwers en architecten zijn dit jaar leer‑werktafels gestart. Hier bespreken partijen knelpunten en oplossingen voor verdichting van wijken. Dit leidt tot transparantere processen en mogelijk meer beleidsaanpassingen.
Koploper met steun van provincie en Rijk
De optopregisseur wordt deels gefinancierd door provincie Zuid‑Holland en het Rijk. Rotterdam is landelijk koploper en voorbeeld voor andere steden. Niet alle belemmeringen zijn lokaal oplosbaar, maar kennisuitwisseling helpt. Internationaal trekt de aanpak aandacht: het Duitse RTL filmde in 2024 nog het Santos‑gebouw als innovatief voorbeeld.
Komende tijd: handleiding voor initiatiefnemers
Door beleidsaanpassingen, versoepeling van het proces afschaffing van de ontheffingsvergoeding, de druk op de woningmarkt en betere concepten komen er meer optopwoningen. Naast het Optoploket voor VvE's volgt later dit jaar de 'handleiding optoppen' voor initiatiefnemers van optoppen die hierin van stap tot stap het proces van idee tot en met realisatie worden meegenomen.
